Is het u ook opgevallen? Er broeit een kwestie. Ed Kraszewski van het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) pleitte een maand geleden in het Algemeen Dagblad voor een ‘verplicht vaarbewijs voor iedereen’. Een maand later roept dezelfde KLPD, dat men mankracht en (snelle) middelen mist om de regels op het water te handhaven. (..) Men spreekt over de mogelijkheid het vaarbewijs bij een grove overtreding te kunnen innemen.

Watersporters worden vaker dan in het verleden bekeurd voor ‘niet stuurboord varen’ en ‘te hard varen’. De politie handhaaft intensiever. Een uitstekende zaak. Maar het afgelopen jaar lees ik in media wel steeds vaker belanghebbenden ook een pleidooi houden voor een verplicht vaarbewijs voor jan-en-alle-man die het water op gaat. En worden er in het voorspel van de discussie al compromissen gevonden in ‘een vaarbewijs voor iedereen, maar niet overal’. U bent gewaarschuwd: hier wordt politiek bedreven. Een vette paarse krokodil ligt op de loer…

Intussen hebben het Watersportverbond en de HISWA het moeilijk met de vaarbewijs-lobby. Normaal gesproken spinnen deze organisaties goed garen bij overheidsregulering. Omdat de overheid graag aanspreekpunten gebruikt, die als gelovige discipelen het belang van de wetgever kunnen uitventen en zich als tegenprestatie laten uitbetalen in macht. Extra macht, die de overheid hen verschaft door ze een rol toe te bedelen. En natuurlijk ook in het extra werk voortvloeiend uit de regulering, dat de consument dan maar moet betalen. Denkt u aan de vuilwaterlobby en ook verplichte vaarbewijzen zijn tenslotte gewoon business.

Het leuke van de problematiek rond de vaarbewijzen is echter dat het zo mooi haaks staat op het algemene belang van HISWA en Watersportverbond: zoveel mogelijk mensen met een bootje. Goed, de brancheorganisatie HISWA telt ook aangesloten vaarscholen, die uiteraard en heel begrijpelijk zitten te wachten op de verplichting. Voor deze groep is ‘t immers extra brood op de plank! Maar de gemiddelde watersportonderneming – het overgrote deel van de leden – of vereniging wil helemaal niets weten van een verplicht vaarbewijs voor iedereen.

Zo’n extra drempel zou menig potentiële watersporter namelijk wel eens kunnen weerhouden het water op te gaan en ook bestaande watersporters net even eerder doen besluiten de boot dan maar te verkopen. Hoeveel verhuurbedrijven leven niet van de slogan ‘te huur zonder vaarbewijs‘? Stel je voor: geen aanwas, geen huurders en een gigantisch contingent uittreders. Voor de watersportverenigingen geldt hetzelfde, die zien driekwart van hun leden opzeggen. Een nachtmerrie voor de branche.

Is zo’n verplicht vaarbewijs voor een boot van acht meter, (vier meter, drie meter?) nu echt nodig? Wel nee. ‘t Lijkt me typisch een bureaucratisch oprisping, die onder het vaandel van ‘veiligheid’ (daar is iedereen namelijk voor) op papier lekker oogt, maar in de praktijk maar weinig minder ongelukken zal opleveren. Een verplichting die bij voorbaat zo lek zal zijn als een mandje. Want is er goed over nagedacht?

Ik bedoel, waar ligt de grens tussen een rib en een reddingboei? Uw oom vist vanuit een bootje in het Hilversumskanaal en moet nu eerst een vaarbewijs halen, voordat-ie z’n hengeltje weer kan uitgooien. Precies! Een regeling anders dan de huidige zal uiterst moeilijk te handhaven regels in een complex en uitgestrekt grijs gebied opleveren. Bij een verplicht vaarbewijs voor iedereen, zal de politie zoveel mankracht nodig hebben, dat het verbaliseren een uiterst willekeurige zaak wordt, en de redelijkheid ervan te veel draagkracht en begrip zal missen. Niet doen dus.

Afgelopen maand deden zich twee dodelijke ongevallen voor op het Prinses Margriet kanaal en op de Loosdrechtse plassen. In beide gevallen zullen de booteigenaren, gezien het type boten – als het goed is (..) keurig hun vaarbewijs hebben gehad, maar lag het ongeluk eerder verscholen in overmoed, roekeloosheid en alcohol.
De meeste ongelukken op het water staan – voor mijn gevoel – ook los van het wel of niet hebben van een vaarbewijs. Bij overmacht door natuur of techniek, heb je aan een vaarbewijs sowieso weinig. En bij ongevallen waarbij regels een rol spelen, zouden wel eens vaker mensen mét een vaarbewijs, dan zónder betrokken kunnen zijn! Vaak is snelheid immers de boosdoener. En wat denkt u van overmatig alcoholgebruik op het water? Laat de politie dus beginnen de huidige regels te handhaven.

Het Watersportverbond heeft al gezegd weinig heil te zien in een algemene verplichting van het vaarbewijs, en gezien de vergelijkbare belangen, zal de HISWA er vast net zo over denken. Een belangenspel dat ik deze keer met vertrouwen tegemoet zie. Want het verplichte vaarbewijs ‘voor iedereen en alles dat drijft‘, past in de kast met ‘paarse krokodillen’ en hoort niet in ons waterlandje thuis.

Ik wens u een mooie zomer. Juli slaan we over, eind augustus, dan wel begin september volgt de volgende ‘Net Ontdekt’.

Met vriendelijke groet,

Bert Kuijpers,
schipper van Nauticlink