Hoera, de Kustwacht Meet met Twee Maten!

Op 4 november kon de UK19 ‘Marja Netty’ in slecht weer en ZW8 op de Noordzee door een technisch mankement haar netten niet binnenlieren. Toen de schipper via de kustwacht reddingsbootassistentie vroeg om een monteur aan boord te krijgen, ving hij tot twee maal toe bot. Er was immers nog geen mensenleven in gevaar. Terwijl de man bij het tweede verzoek toch had aangegeven, dat een commercieel bergingsbedrijf niet zo’n trek bleek te hebben in de tenderdienst. De kustwacht antwoordde opnieuw dat de KNRM niet bedoeld was voor dit soort werk, de reddingbootschipper de actie ook onverantwoord vond – de wind was intussen afgenomen tot ZW5 – en gaf de schipper het advies het vistuig ter waarde van 50.000 euro dan maar te kappen. Leest u de versie van de schipper.

Dat zijn de momenten, dat je je realiseert wat een geluksvogels we zijn. En hoe we als watersporter aan de beschikbaarheid van de KNRM gewend zijn geraakt. Het UK19 verhaal staat namelijk in schril contrast met bijvoorbeeld deze toevallige KNRM-dienst aan een motorboot-echtbaar op het Randmeer, waar nu echt geen enkel mensenleven in het geding was. Het is ook niet gemakkelijk een grens te trekken. De afgelopen decennia heeft de KNRM regelmatig met boze bergers rond de tafel gezeten, wanneer deze de bijzondere club redders weer eens ervan betichten hen het brood uit de mond te stoten. Begrijpelijk tot het moment dat een klus minder uitkomt bij de heren bergers, en de kustwacht desondanks de gedragscode toepast. Dan wringt er wat.

Ik vraag mij weleens af hoe de Nederlandse watersport eruit gezien zou hebben zónder KNRM. Omdat ik er zeker van ben, dat bij het ontbreken van de betrouwbare reddingsorganisatie veel bootbezitters zich nog wel eens even achter de oren zouden krabben, voordat ze met vrouw en kinderen van wal staken voor het grote open water. Ik zou het zelf namelijk ook doen. Op en rond het IJsselmeer en Waddenzee zou het een stuk stiller worden. Sterker nog, ik sluit niet uit dat booteigenaren het onderhoud aan hun motor wel eens onbewust uitstellen, mede vanwege dat gevoel van KNRM-zekerheid, dat wanneer de nood aan de man is, tegelijk de redding nabij is. Een beetje het ‘wegenwacht-effect’.

Watersporters, maar ook watersportondernemers en HISWA hebben een groot belang bij de KNRM, zoals deze nu opereert. De KNRM verhoogt ons veiligheidsgevoel in hoge mate. Watersporters kunnen verder alleen maar blij zijn, dat de KNRM zich niet altijd beperkt tot de regel, dat de ‘redder, redt en de berger bergt’. Voor de kustwacht blijft de coördinatie van de beroepsmatige ‘reddende bergers’ en vrijwillig ‘bergende redders’ intussen wel complex. Want over welk convenant je het ook eens wordt, er komt altijd een moment, waarin de afspraken niet voorzien. Op zo’n moment komt het op improviseren aan. Ook voor de kustwacht. En dat kan achteraf wel eens mooier.

U kunt gerust zijn. Uiteindelijk heeft de schipper van de UK19 zijn probleem opgelost, dankzij de AID, een familielid met een boot, een monteur en de hulp ter plaatse van een toevallig aanwezig kustwachtvaartuig. Wat het weinig begripvolle optreden van het Kustwacht Centrum voor deze schipper extra zuur maakte, is dat de Urker visser jaarlijks een zooitje ‘duur betaalde vis’ vrijwillig ter beschikking stelt aan de KNRM-reddingbootdag op Urk. Voor een KNRM die volgens dezelfde schipper ‘2000 maal per jaar uitrukt voor surfers en zeiljachten in nood’. Dat zijn u en ik dus.

Blij geen beroepsvisser te zijn. Alsof in het holst van de nacht op een woelige Noordzee je tuig niet meer binnenboord kunnen krijgen geen nood is, in vergelijking met al die jachtjes op het Enkhuizerzand bij 3 Bft en klaarlichte dag…
Als pleziervaarder mogen we ons kennelijk gelukkig prijzen met de coulance, waarmee kustwacht en KNRM ons tot op heden bedienen. Want zo kun je het ook zien. Hopen maar dat dit nog even niet verandert, de KNRM gewoon KNRM kan blijven, en de kustwacht in de toekomst in zo’n geval ook een Urker visser helpt. Bent u al Redder aan de Wal?

Met vriendelijke groet,

Bert Kuijpers,
schipper van Nauticlink

22/11/2010

8 gedachten over “Hoera, de Kustwacht Meet met Twee Maten!”

  1. Beste Bert,

    je stuk begint helaas met dezelfde toonzetterij als het bericht op VisserijNieuws. Het zou goed zijn als je ook het verhaal geeft van de reddingsbootschipper, dat nuanceert het verhaal behoorlijk!!! Mannetje overzetten bij golven van 2m en meer terwijl er geen strikte noodzaak is, dat was de vraag aan de reddingsboot. Ik begrijp in ieder geval de keuze van de reddingsbootschipper…
    en aan de reacties op het weblog te lezen begrijpt de visser het nu ook…

  2. Het is niet de KNRM die met 2 maten meet maar de Urkers.
    Als een schip op het IJsselmeer een oproep doet, al dan niet levensreddend, dan melden de Urker bergers zich direct als “redder” en vragen een vermogen na de verleende dienst. Ze bluffen de KNRM dan vaak af en zijn woest als de KNRM hulpverlenen wil als het niet levensredend is.
    Nu overkomt een Urker zelf iets zonder levensgevaar en, waarschijnlijk omdat de KNRM nu voor hem goedkoper is dan de berger, moet opeens wel de KNRM ( gratis) komen.
    Uiteindelijk laat hij ook geen berger komen maar laat een vriendje ( gratis ) komen.
    Ik blijf de KNRM steunen.
    Wel heb ik veel moeite met Kustwachtcentrum IJmuiden , maar dat is een ander verhaal.

  3. Tja…steun de KNRM..Steun met je naam en toenaam, misschien houden ze er dan wel rekening mee.

  4. Hier is het probleem dat er helemaal niets geregeld is op dit gebied in Nederland. De kustwacht maakt door de bank genomen (om in visserij termen te blijven) geen enkel onderscheid tussen nood en pech, en alarmeert in alle gevallen op vrijwel dezelfde wijze. Een en ander geeft de operator bij de kustwacht de ruimte om een eigen inschatting te maken, en binnen de kustwacht zijn de meningen over wat de kerntaak van de KNRM is verdeeld. De ene operator alarmeert de KNRM nog bij motorproblemen aan de meldsteiger in de haven, de andere vindt het niet nodig de KNRM te alarmeren bij het aantreffen van een verlaten opgetuigde zeilboot. Een berger is nooit verplicht uit te varen, hij mag geen tijd hebben. Hij mag denken, als het een bootje is dat bij wapper 3 voor anker ligt met pech gaan er meerdere reddingboten heen en heb ik het nakijken en nu is het een stuk lastiger en nu is het ineens mijn beurt en mag ik de monteur komen brengen, waarbij het nog maar de vraag is wat de verzekering daarvoor over heeft (de expert bepaalt), ik blijf binnen en wacht tot ie beter komt.
    Als de Kustwacht eenmaal beslist dat een reddingsboot moet gaan varen, heeft de KNRM zich te houden aan de overeenkomst met de Kustwacht waarin is bepaald dat de KNRM “zijn uiterste best doet om zo snel mogelijk een reddingsboot te doen varen”. Het moet wel heel gek lopen (ik heb dat nog niet meegemaakt in dertig jaar) wil een reddingboot van de KNRM tegen de wil van de kustwacht binnen blijven. Tegen de wil van de kustwacht doorvaren komt wel regelmatig voor.

    Henk Wijga
    Schipper reddingboot Seeker, HOGE

  5. Een KNRM-schipper heeft altijd het recht om niet uit te varen als hij dat niet verantwoord of nodig acht. Dit zijn ook afspraken die er zijn tussen KNRM en Kustwacht. Dit gebeurd vaak genoeg. Outsiders zoals Henk komen dit niet snel aan de weet. En dat hoeft ook niet.

  6. U bent vast een insider, mijnheer voorthuizen? Dan kunt U vast wat voorbeelden geven.

    Ik heb op de website search-and-rescue.nl alleen maar voorbeelden staan dat de KNRM vaart als er gealarmeerd wordt. En gelukkig maar. Want ook al heeft de schipper van de KNRM het recht niet te varen op gond van veiligheid van schip en bemanning en er staat nergens in de schriftelijke overeenkomst tussen KNRM en Kustwacht dat niet uitgevaren hoeft te worden als de schipper het “niet nodig acht”
    Een “outsider” (schipper van een reddingsboot) als ik kan makkelijk nagaan als er niet gevaren wordt na een alarmereing. Als na de alarmering een reddingsboot zich inmeldt op de marifoon, is hij gaan varen.
    Het is simpel, als de kustwacht een beroep op een KNRM boot doet, gaat ze varen tenzij de veiligheid in het geding is. Anders wordt het als er vooroverleg plaats vindt, dan geeft de Kustwacht de ruimte aan een schipper om mee een keuze te maken, als in “ik vind het niet zo nodig dat je daarvoor uitvaart maar ik heb hier een oproep van een visserman die wat problemen heeft met z’n netten en wil een monteur gebracht hebben. Ik heb al gezegd dat ie een berger moet waarschuwen en er staat een behoorlijk zeetje van een meter of drie vier, wat denk jij?” Een schipper die gealarmeerd wordt door de kustwacht en weigert te varen, daar wil ik heel graag een voorbeeld van als je dat hebt. Zou een mooie boel worden als de een beslissing of een hulpverlening noodzakelijk is over nóg een schijf zou gaan.
    Bij een aktie bepalen wij niet zelf of we teruggaan, we vragen toestemming en die wordt dan al of niet verleend door het JRCC, die is de baas.

    art 3. “de SAR dienst kan er van uitgaan dat de KNRM naar beste vermogen zal reageren, en de gevraagde middelen, voor zover beschikbaar en verantwoord, zo snel mogelijk zal inzetten.
    Uit “Overeenkomst voor de SAR dienst” tussen het ministerie van Verkeer en Waterstaat en de KNRM, nr s/j 30.098/94

  7. Lezers van de column kunnen hun reactie, kritiek of instemming plaatsen. Dit is geen discussie-platform. D.i. ‘discussie gesloten’. Alleen een eventuele reactie van Dhr. Van Voorthuizen zal ‘in tweede ronde’ nog worden geplaatst.

    de ‘schipper’
    Bert Kuijpers

  8. Bedankt dat ik nog even mag reageren.

    Even een korte reactie dan. Zo’n lang verhaal als Henk heb ik geen zin in. Een KNRM-Schipper is altijd de “baas”. Hij beslist uiteindelijk of er wordt gevaren en niet het KWC of een MK. 9 van de 10x wordt er gevaren. Maar het gebeurt vaak genoeg dat er niet wordt gevaren.

    Voorbeelden zijn er genoeg. Gezien je functie als reddingsboot-schipper Henk moet het geen probleem zijn voor om dit even na te vragen bij je collega’s op het HK van de KNRM. Misschien kan je er nog wat van leren?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *