Van Rietschoten Trofee 2019 verloochent haar roots

Zeiler en roeier Mark Slats zou de Conny van Rietschoten-prijs als ‘Zeiler van het Jaar’ niet kunnen ontgaan. Het leek in maart menigeen een onontkoombare erkenning voor zijn tweede plaats in de spraakmakende Golden Globe Race 2018-19 rond de wereld. Maar in plaats te kiezen voor de stoere zeiler, avonturier en overlever op zee, koos de jury onder de veilige olympische paraplu van het Watersportverbond voor de windsurfer op de driehoeksbaan. Een keus die craquelé doet springen in het Delfts blauwe bord, dat verbonden is aan de zeil-trofee, en de onderscheiding een flink deel van haar prestige doet verliezen.

Het schuurt dat de Van Rietschoten stichting – die inmiddels financieel nogal afhankelijk is geraakt van het Watersportverbond – haar roots is vergeten. Want zo vaak kan Nederland niet bogen op een oceaanzeiler als Mark Slats. Technisch onderlegd en oersterk in zowel fysieke als mentale zin. Een zeiler die het niet een paar uur, maar 214 dagen volhoudt. En een zeiler die in staat is ‘met weinig’ en solo de wereld rond te zeilen, in plaats van vertroeteld te worden met allerhande olympisch comfort. Kortom, een onafhankelijke sportman in de kracht van z’n leven, en uniek rolmodel.

Twee avontuurlijke geesten. Mark Slats (1977) woonde tot z’n achtste in Australië, switchte een aantal maal van continent en werd op z’n 23-ste tijdens een vakantie Australisch kampioen kickbocksen (..). Het gewonnen prijzengeld hielp hem een oude stalen boot (de ‘Cornelia’) te kopen, waarmee hij terugzeilde naar Nederland. Met diezelfde klassieke langkieler zeilde hij in 2004 nog eens solo non-stop de wereld rond (Oceans2Cross).
En Van Rietschoten mocht dan tot een welgestelde klasse behoren, toch zocht ook hij als 21-jarige het avontuur op. Met de lekkende houten draak ‘Gerda’ van z’n Engelse vriend Morin Scott, waarin hij voor 200 pond ‘een aandeel’ had gekocht, staken de twee in 1947 de Noordzee over. Vanuit Harwich naar Cuxhaven, een tocht die hun laatste had kunnen zijn. Scott schreef later een boek over deze memorabele zeilreis: Het verhaal van een Draak.

Alle twee even eigenzinnig. Los van bovenstaande wapenfeiten roeide Slats ook nog in wedstrijdverband de oceaan over en won in een recordtijd. Vestigde hiermee zelfs een Guinness World Record. Om nauwelijks drie maanden later mee te doen aan de bepaald niet voor de hand liggende ‘retro’ Golden Globe Race. Een aanpak en voorbereiding, die er uit springt. Dat paste ook bij Van Rietschoten. Die koos als wapen in de Whitbread Round the World Race 1977-78 voor de aluminium boot (de Flyer) van de innoverende Wolter Huisman (nu Royal Huisman), en bovendien voor een in die dagen extreem planmatige aanpak van de avontuurlijke wedstrijd. Twee voorbeelden van ‘anders dan anderen’.

Tijdens het ‘Zeiler van het Jaar’-gala begin deze maand in het Scheveningse Zuiderstrandtheater (waar de Van Rietschoten trofee werd uitgereikt. Deze keer door de voorzitter van NOC*NSF – daar heb je het al…) hoorde ik een vertegenwoordiger van de stichting zeggen dat Slats ‘eigenlijk geen echte zeiler’ is. Ja serieus. Mogelijk omdat Slats zichzelf wel eens vooral avonturier heeft genoemd. Of over de oceaan is geroeid… Maar eigenlijk omdat Slats een atypische indringer is in het milieu van het Watersportverbond (lees: nooit driehoeksbaanjes heeft gezeild), waar men toch bij voorkeur aan de olympische geldkraan draait.

Volgens mij zijn échte zeilers juist avonturiers en geen driehoeksbaantje-pielers. Misschien is Slats wel de enige Nederlandse zeiler, die qua talenten kan tippen aan het niveau van de Franse professionele oceaanzeilers. Dat zijn mentaal oersterke ondernemers als Van Rietschoten, die alles kunnen: een (zeil)bedrijf organiseren, zelfreddend zijn op technisch gebied, onder alle omstandigheden het hoofd koel houden en óók nog kunnen zeilen. Dankzij dat slag zeilers loopt de zeilerij daar over van de échte helden en krachtige sponsoren. Een wereld die men zo graag in Nederland zou willen kopiëren, maar waar men maar niet in slaagt. Nou, hierom dus…

De olympische zeilerij is te braaf voor het ware heldendom. En teams brengen mooie samenwerkingen voort, maar geen helden. Voor die laatsten heb je individuele risico’s en prestaties nodig, die het publiek voor onmogelijk houdt. Vraag de gemiddelde Nederlander naar de naam van een zeiler of zeilster en hij antwoordt Laura Dekker. Geen idee van al die olympische kampioenen en klassen. Voor menigeen een frustratie, maar zo simpel werkt het. Een sport gaat leven, als er volkshelden uit voortkomen (neem Max Verstappen). Maar die uitzonderlijke individuen steken niet elke dag hun kop boven het maaiveld uit. Daarom is het extra jammer, dat de gevestigde orde Slats ‘nog even in de wacht heeft gezet’ en onze deelnemer aan de Vendée Globe 2024 – ja, dat is nog steeds het plan – dat zetje in de rug is onthouden. Maar zo ver was u al.

Met vriendelijke groet,

Bert Kuijpers,
schipper van Nauticlink

25/11/2019

34 gedachten over “Van Rietschoten Trofee 2019 verloochent haar roots”

  1. Extreem goed geschreven! En jammer hoe het bestuur weer onderstreept dat zeilen een elitaire bedoening is. Ze denken kennelijk niet na waar ze met de sport naar toe willen.

  2. Solo non-stop de wereld rond? Deze trofee had hij allang moeten hebben? Hoort thuis in het rijtje van Joshua Slocum en ‘lord’ Chichester.

  3. Helemaal mee eens, Mark is een prototype voor de van Rietschoten trofee. Maar Mark is pas interessant als ie de Vendee gaat doen en liefst als 1e finisht. Mark is gelukkig ook mijn maatje en als er 1 Die Hard op de wereld is dan is hij dat. Hij zal er alles aan doen om de Vendee te gaan doen en daarbij te winnen en hopelijk bedankt ie dan voor de trofee….

  4. ben helemaal eens… rolmodel buiten de ‘baantjes’, hoekige helden die niet netjes in hokjes passen zijn vaak lastig in de poldercultuur van de door rode broeken gespekte watersportverbond en SUV rijdende ouders. Komt een kerel om de hoek die zelfstandig een hele campagne draait en om de wereld zeilt, daar kunnen ze niks mee.

  5. Oeps dacht dat die bekrompenheid alleen in België bestond, heb al wel begrepen dat het Watersportverbond weinig toegevoegde waarde heeft.

  6. Ben het roerend met u eens. Goed dat u dit zo naar buiten hebt gebracht.

  7. Ik denk dat de hoogste eer voor Mark het instellen van een eigen troffee is. Uit te reiken aan onderscheidende watersporters, hoeven niet eens alleen zeilers te zijn!

    De ‘Mark Slats Bikkel Bokaal’.

    Zou prima bij hem passen, weg van de gevestigde orde, je eigen regels zetten. Ik ben vóór!

  8. Als CvR een stem in het kapittel had gehad, was Mark Slats genomineerd als waardig opvolger.

  9. Ach, oud colega en vriend Henk Bezemer trof eerder dit zelfde lot.
    Zijn Nautiche prestaties paste ook niet in het kader van de blazer boys .

  10. Opheffen dat elitaire zoo’tje hebben geen enkele affiniteit meer met echte zeilhelden!

  11. Goed geschreven Bert! Ik ben het met je eens, zonder iets af te doen aan de topprestatie van de windsurfers. Ik heb het genoegen gehad om Mark al voor zijn eerste solo rond de wereld avontuur veelvuldig te mogen interviewen. Afgelopen zomer na zijn deelname aan de 24 Uurs Zeilrace sprak ik hem voor het laatst. Ondanks al zijn heroïsche successen is hij gewoon dezelfde Mark gebleven. Als ik Mark goed inschat, zal het hem een rotzorg zijn dat hij die prijs niet krijgt. Hij is een avonturier, zeiler en roeier pur sang. Hij doet dit puur vanuit zijn intrinsieke motivatie. Ik denk dus dat wij ons allen drukker maken om de misgelopen trofee/erkenning dan hij zelf. Laat hem maar weer snel de oceaan op gaan en ons verbazen met zijn volgende project!

  12. Noot bij de reactie van Branda Koornneef: zij is jaren de persoonlijk assistent geweest van Connie van Rietschoten… zij weet dus echt waar het over gaat.

  13. Prima verhaal. Hij is zeker de ware kandidaat, maar is gepasseerd
    Hij heeft hem verdiend, maar niet gekregen!

  14. Ben al enige jaren geen lid meer van het verbond.
    Deze streek geeft aan dat ik me daar als watersporter niet voor hoeft te schamen.

  15. Ik ben het van harte met je eens en je had het niet beter kunnen verwoorden. Van Rietschoten zal zich wel omdraaien in z’n graf. Ik heb hier i.e.g. plaatsvervangende schaamte bij.
    Het Watersportverbond vervreemdt zich hiermee nog verder van de wereld van de brede zeilsport dan al het geval was.
    Ik ga ZEILEN vragen in deze een standpunt in te nemen.

  16. Ja, ik kan er geen woord aan toevoegen. Uitstekend omschreven en ik ben het daar helemaal mee eens.
    Dit soort zaken gebeuren helaas.

  17. Helemaal mee eens. Zonder daarbij de winnende surfer te kort te willen doen.

    Laten we Mark Slats eer bewijzen door zijn goede doel nog eens extra te steunen.

  18. Absoluut mee eens wordt tijd ook de bobo’ s dat gaan snappen.
    Mark is er een van de bovenklasse en daar zijn alle zeilers het mee eens.

  19. Als Mark Slats geen ‘echte zeiler’ is, waarom werd hij dan genomineerd?

  20. Ja, volledig eens met Bert, prachtig stuk. Doet niets af aan de prestatie van onze surfer, want in zijn discipline is hij toch de beste. Maar qua facilitering een onvergelijkbare wereld. En het watersportverbond, tja, jaren aan betaald maar nooit iets van gemerkt. Dan zet sponsering van de KNRM meer zoden aan de dijk, hoewel ik ze nooit nodig hoop te hebben.

  21. Met alle respect voor Mark zijn prestatie. De golden globe race neigt toch naar een toeristen versie van de vendee globe. Desalnietemin knap dat hij hem heeft uitgevaren doe het hem niet na. Kiran heeft op het allerhoogste niveau 2 keer goud gewonnen tijden het EK en WK wat mij betreft de enige terechte winnaar!

  22. Uit het hart gegrepen: de verkeerde heeft gewonnen!
    Zonder afbreuk te willen doen aan die van Kiran Badloe is de prestatie van Mark van een andere orde.
    Als de laatste “toeristisch” genoemd wordt past bij de ander “recreatief”. Beide niet waar overigens.

  23. Helemaal mee eens Bert. Wat een triest gebeuren dat Watersport verbond.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *