Groot onderhoud

Tips voor groot onderhoud van je boot

Je boot heeft onderhoud nodig. Naast het jaarlijks onderhoud is het goed om eens in de drie-vier jaar wat meer tijd, moeite en geld uit te trekken voor groot onderhoud van je boot. Voor meer vaarplezier maar ook om ongelukken te voorkomen. 

Watersporters staan er lang niet altijd bij stil dat water een vijandige omgeving is. Een breuk in een klein slangetje in de motor, of een vastzittend blokje in de mast kunnen een ontspannen tochtje al doen veranderen in een heel ander soort tocht. Opeens moet de bemanning in overlevingsmodus om de expeditie tot goede afloop te brengen. Uitstappen is geen optie. Natuurlijk is dit ook wat ons zo trekt aan plezier maken op het water: ergens loert er altijd een klein beetje gevaar. 

‘Wat-als?’

Wie aan boord te veel piekert, kan verzanden in een neerwaartse spiraal met ‘wat-als’-vragen. ‘Wat als de mast nu afbreekt?’, ‘Wat als de motor nu stopt?’, of een hele bekende: ‘Wat als de wind nog meer gaat toenemen?’. In veel van zulke gevallen is het tijd om wat afleiding te zoeken. Maar toch is het wel nuttig om je soms een aantal van deze vragen te stellen. Niet op een spannend moment tijdens het varen, maar wel in de haven of thuis. Vaak komen hier de reddings- en veiligheidsmiddelen bij kijken. Daarom is het goed om die zaken op orde te hebben en er bij het groot onderhoud van je boot extra naar te kijken.

Controle veiligheidsmiddelen

Het ultieme reddingsmiddel is het reddingsvlot. Dit is doorgaans alleen aan boord van zeegaande schepen. Meestal moet een vlot eens in de drie jaar worden gekeurd. Bij de keuring wordt het vlot uitgepakt, opgeblazen met een compressor (dus niet met de luchtfles zelf) en alle onderdelen worden nagelopen. Daarna wordt het vlot weer ingepakt en vacuüm getrokken.

Reddingsvesten moeten jaarlijks of tweejaarlijks worden getest. Check ook of de vuurpijlen nog binnen de uiterste datum vallen. Afsteken kan met de jaarwisseling, maar sta stil bij de risico’s: dit zijn geen sterretjes.

Een ander belangrijk veiligheidsmiddel aan boord is de marifoon. Moderne marifonen zijn ‘onderhoudsvrij’’. Toch is het goed om de aansluitingen van stroom en de antenne na te lopen.

De EHBO-doos gebruiken we meestal maar heel zelden. Daarom is het goed deze na te lopen. Verband en andere eerstehulpmiddelen hebben een uiterste gebruiksdatum.

Groot onderhoud motor

Bij groot onderhoud aan de motor komt meer kijken dan bij het jaarlijkse onderhoud. De motorolie moet natuurlijk vervangen worden. Maar ook de olie in de keerkoppeling moet worden gecontroleerd en eventueel vervangen. Er zijn allerlei filters rondom de motor die goed moeten functioneren. En als de v-snaren glad worden door slijtage, dan drijven die de dynamo of de koeling niet meer goed aan. De motor werkt dan niet meer. 

Dit is een greep uit de ‘grote beurt’-werkzaamheden maar het gaat erom dat een hele lijst met controlepunten wordt nagelopen. Daarom is het aan te raden om de grote beurt van de motor over te laten aan een professional. Die doet dit snel en efficiënt. Maar niks weerhoud je natuurlijk om een checklist op internet op te zoeken en rustig zelf al het werk aan de motor te verrichten. 

Grote beurt onderwaterschip

De meeste boten worden jaarlijks schoongespoten en in de antifouling gezet. Gaat het schip de wal op, dan gebeurt het afspuiten in het najaar en komt de aangroeiwerende verf er vlak voor tewaterlating weer op. Sommige antifoulings zijn zeer slecht voor het milieu, vooral de zelfslijpende en/of koperhoudende onderwaterverf. Een harde- of zeer harde coating heeft al veel minder impact op het waterleven. De grote beurt van je boot is een mooi moment om over te stappen.

Onderhoud zeilen

Rafelige schoten, uitgebleekte vallen: elke zeiler weet dat het tuig altijd achteruitgaat, zelfs als er niet mee wordt gezeild. Tijdens het groot onderhoud van je boot is het een goed moment om weer eens kritisch te kijken naar de zeiluitrusting en een aantal dingen te vervangen. Zo voorkom je dat lijnen de geest geven op een spannend rakje met harde wind of tijdens een bijna gewonnen wedstrijd. Bovendien zeilt het ook veel fijner met betrouwbaar materiaal.

Een gesprongen schoot levert een onverwacht klapperend zeil op. Maar breekt er een stag, dan is de ravage vele malen groter. Ga na hoe oud de verstaging is en vervang deze. De verstaging gaat rond de 12 tot 15 jaar mee. Daarna kan de verzekering moeilijk gaan doen bij een eventueel incident.

Ook zeilen hebben geen eindeloze levensduur. Een tevreden toerzeiler zonder haast kan z’n zeilen laten wassen, ze ogen dan vaak weer als nieuw. Fanatiekere zeilers willen eens in de zoveel mijlen nieuwe zeilen. De ontwikkelingen in de zeilmakerij staan niet stil. Zo heeft North Sails een nieuwe lijn voorzeilen met de naam Helix: halfwinders (code zero-zeilen) die er van halve wind tot bijna voor de wind mooi op staan.

Kijk naast zeilen ook of alle blokken en lieren nog goed functioneren. Lieren moeten van binnen worden schoongemaakt en ingevet.

Papierwerk op orde

Loop nog eens door de multomap met garantiepapieren, verzekeringspolissen en aankoopbewijzen. Sommige zaken zijn misschien al lang niet meer aan boord. Kijk of de verzekering nog passend is. Misschien is het vaargebied uitgebreid of zijn er zaken dubbel verzekerd. 

Wanneer je bovenstaand groot onderhoud aan je boot in één keer uitvoert, ben je een flink bedrag kwijt. Bij oudere zeiljachten misschien zelfs wel meer dan de verkoopwaarde van het schip. Op zich is dat geen probleem. Maar het kan schelen om het onderhoud van je boot te spreiden over de drie jaar en elk jaar een onderdeel extra aandacht te geven. Maak hiervoor een financieel meerjarenplan. Dat hoeft niet uitgebreid te zijn. Wie vooruitdenkt, kan zorgen voorkomen. 


Dit bericht is geschreven door Klaas Wiersma, onafhankelijk watersport journalist voor Nauticlink. Wil je reageren op dit bericht? Laat hieronder een reactie achter of stuur Klaas Wiersma een e-mail via nieuwsdienst@nauticlink.com of contact hem via linkedin